اخبار شابش

چگونه ساختمان را در برابر زلزله مقاوم کنیم؟

چگونه ساختمان را در برابر زلزله مقاوم کنیم؟
اگر قرار باشد خانه را تعریف کنیم احتمالا می‌گوییم یک یا چند اتاق که اعضای یک خانواده در آن زندگی ‌می‌کنند؛ اما از بین تمام اتاق‌های دنیا فقط آن‌هایی به خانه تبدیل می‌شوند که بتوان در آن‌ها آرامش داشت. اولین شرط برای داشتن آرامش در خانه، اطمینان از ایمنی ساختمان است. اگر در خانه‌ای زندگی کنید که هر لحظه امکان خرابی و تخریبش وجود داشته باشد، دیگر نمی‌توان با آرامش زندگی کرد.

ما در کشوری زندگی می‌کنیم که به دلیل قرارگرفتن روی گسل فعال، هر لحظه امکان وقوع زلزله‌های چند ریشتری وجود دارد. حتما هنوز خبرهای غم‌انگیز زلزله‌های منجیل، بم و کرمانشاه را به یاد دارید، اینکه چطور در کم‌تر از یک دقیقه خانه و زندگی چند هزار نفر از هم‌وطنانمان از بین رفت. زلزله تنها بلای طبیعی غیرقابل پیش‌بینی است. شاید بتوان زلزله‌خیز بودن یک منطقه را مشخص کرد، اما زمان دقیق وقوع زلزله را نمی‌توان پیش‌بینی کرد. تنها راه در امان ماندن از آسیب و خسارت زلزله، مقاوم سازی اصولی ساختمان است.

چه کسی وظیفه‌ی ایمن کردن ساختمان ها را به عهده دارد؟

مسئولیت حفظ ایمنی ساختمان‌های مسکونی به عهده‌ی مالکان است. وزارت راه و شهرسازی به عنوان متولی اصلی ساخت و ساز در کشور، وظیفه دارد قوانین و آیین نامه‌های مرتبط با زلزله را منتشر کند. مهندسین سازمان  نظام مهندسی موظف هستند خانه‌ها را طبق آیین نامه‌ طراحی و اجرا کنند و در نهایت سازمان نظام مهندسی و شهرداری هم بر آن نظارت می‌کنند. اگر همه‌ی این مراحل به درستی انجام شود، دیگر هیچ نگرانی بابت ایمنی ساختمان‌ها وجود ندارد. 

متاسفانه برخی مالکان برای کاهش هزینه‌های ساخت، بسیاری از موارد الزامی ایمنی را به درستی اجرا نمی‌کنند. رعایت نکردن مباحث ایمنی ساختمان نه تنها کاهش در هزینه‌ها نیست، بلکه در صورت بروز زلزله خسارت‌های جبران ناپذیر جانی و مالی وارد می‌کند. البته در قوانین جدید در صورت رعایت نکردن این قوانین مجوز پایان کار برای ساختمان صادر نمی‌شود.

مقاوم سازی را آغاز کنید

اگر بخواهید درباره‌ی روش‌های مقاوم سازی ساختمان به صورت دقیق و علمی مطالعه کنید، باید چهار سال در رشته‌ی مهندسی عمران تحصیل کنید تا با اصولش آشنا شوید. در این چهار سال با انواع ساختمان و نوع حرکت زمین هنگام زلزله آشنا می‌شوید و می‌توانید برای هر سازه روش مناسب مقاوم سازی را طراحی کنید. البته که لازم نیست برای ساختن یک خانه مسکونی ساده، بروید دانشگاه و در رشته مهندسی عمران تحصیل کنید. پس کافی است با چند روش کلی مقاوم سازی آشنا شوید تا هنگام ساخت از رعایت کردنش مطمئن شوید.

1-طراحی بر اساس زلزله‌خیز بودن منطقه: وقتی قرار است ساختمانی را در برابر خطری مقاوم کنیم، ابتدا باید بدانیم این خطر چقدر جدی است و تا چه اندازه ما را تهدید می‌کند. میزان زلزله خیز بودن منطقه در آیین نامه 2800 مشخص شده‌است و مهندسان برای طراحی ساختمان از آن استفاده می‌کنند. در این آیین نامه تمام شهرهای کشور بر اساس میزان زلزله خیز بودن دسته بندی شده‌اند و برای ساخت خانه در هر شهر باید از ضوابط خاصی پیروی کرد.

2-طراحی بر اساس نوع اسکلت ساختمان: قطعا روش مقاوم سازی اسکلت فلزی با بتنی تفاوت زیادی دارد که در مباحث 9 و 10 مقررات ملی ساختمان به صورت کامل راجع به آن صحبت شده‌است.

3-رعایت درز انقطاع: این مورد هم مانند موارد قبل، باید هنگام ساخت رعایت شود. حرکت زلزله یک حرکت افقی است؛ یعنی وقتی زلزله شروع می‌شود ساختمان به صورت افقی جا به جا می‌شود نه عمودی. پس لازم است بین ساختمان با خانه‌های مجاور یک فاصله‌ی چند سانتی‌متری وجود داشته باشد تا هنگام حرکت افقی ساختمان‌ها به یکدیگر برخورد نکنند. به این فاصله درز انقطاع گفته می‌شود و مقدارش با توجه به ارتفاع ساختمان تعیین می‌شود.

4-استفاده از بادبندها و میراگرها: حتما اسکلت کلی یک ساختمان در حال ساخت را دیده‌اید. مجموعه‌ای از تیر و ستون‌ها که به یکدیگر متصل شده‌اند و بینشان دیوار قرار می‌گیرد. همان‌طور که در قسمت قبل گفتیم، حرکت زلزله یک حرکت افقی است. برای اینکه در لحظه‌ی شروع زلزله ساختمان کم‌ترین حرکت افقی را داشته باشد، باید بین تیر‌ها و ستون‌های طبقات تیرآهن به صورت ضربدری یا تک نصب شود. به این تیرآهن بادبند یا میراگر گفته می‌شود که در برابر حرکت افقی زلزله مقاومت می‌کند.

برخی روش‌های دیگر مثل frp  که مصالح کم وزن و با مقاومت کششی بالا هستند و طراحی دیوار برشی طبق نظر مهندسین سازه قابل اجرا هستند.

زلزله یک بلای طبیعی با خطرات جبران ناپذیر است. لازم است برای مقاوم سازی ساختمان در برابر زلزله از مهندس‌های سازمان نظام مهندسی استفاده کنیم تا با آگاهی کامل، سازه‌ی مناسب را طراحی کنند

از اینکه ما رو در راستای ارائه خدمات بهتر یاری میکنید سپاسگزاریم
راضی هستم راضی هستم
بد نبود بد نبود
راضی نیستم راضی نیستم