خبرهای روز

اجاره بها؛ چالش بزرگ مستاجران

اجاره بها؛ چالش بزرگ مستاجران
همه ساله با آغاز فصل نقل و انتقالات، بازار مسکن دستخوش تغییرات عمده می‌شود و هر سال هم دست اندرکاران با دادن پیام‌ها و وعده‌های توخالی مستاجران را به روزهای بهتر امیدوار می‌کنند، اما بعد از اتمام روزهای داغ تابستان مجددا این بازار تا سال آینده فراموش می‌شود.در این مقاله قصد داریم تا به بررسی وضعیت اجاره در بازار مسکن بپردازیم.

افزایش بیش از صد در صدی قیمت مسکن

بازار مسکن این روزها شرایط خاصی را سپری می‌کند و بر خلاف سال‌های گذشته که این بازار تقریبا در رکود مطلق به سر می‌برد، در یک سال و نیم اخیر بازار مسکن با دو افزایش ناگهانی قیمت مواجه شد.فعالان بازار افزایش اول را بازگشت رونق به بازار دانسته، اما جهش دوم قیمت را که گفته می‌شود دلیل واقعی اقتصادی هم نداشت و به دلیل نوسانات ارزی بوده، هم فروشندگان و هم خریداران را غافلگیر کرد.

آمارها نشان می دهد طی یک سال گذشته قیمت مسکن به مانند سایر کالا‌ها رشد چشمگیری داشته و افزایش قیمت آن در آخرین گزارش بازار معاملات مسکن که مربوط به فروردین ماه سال جاری است، از ۱۰۰ درصد گذشته و به ۱۰۴ درصد رسیده است.با این افزایش ناگهانی قیمت و در پی آن کاهش قدرت خرید، متقاضیان مسکن برای حفظ قدرت خرید مجبور هستند که برای خرید مسکن به مناطقی که دولت تسهیلات با نرخ سود کمتر پرداخت می‌کند، مراجعه کنند، پس مناطقی مثل مناطق ۱۰ و ۱۲ که دارای بافت فرسوده است و تسهیلات با نرخ سود ۶ درصد اعطا می‌شود، بهترین گزینه می‌تواند باشد.

 

 

اما نکته مهم این کاهش قدرت خرید را باید در مهاجرت مستاجرانی دانست که نه تنها قدرت خرید مسکن، هرچند نقلی و کلنگی در تهران را ندارند، بلکه حتی توانایی اجاره مسکن را هم ندارند، بنابراین مجبور می‌شوند به شهرهای اطراف تهران مراجعه کرده و در آن نقاط به دنبال تهیه مسکن بگردند تا روز به روز بیشتر شاهد حاشیه نشینی باشیم.

 

بنا بر گزارش‌های بودجه خانوار‌های بانک مرکزی، بررسی نحوه تصرف محل سکونت خانوار‌ها، نشان می‌دهد حدود ۲۵.۹ درصد از خانوار‌ها در مسکن‌های اجاره‌ای زندگی می‌کنند. پس می‌توان گفت، دغدغه حدود یک چهارم از خانوار‌های ایرانی هم اکنون وضعیت اجاره بهاست.

 

 

همچنین بررسی گزارش‌های بودجه خانوار بانک مرکزی، نشان می‌دهد که سهم هزینه‌های مسکن از کل هزینه‌های سالانه یک خانوار به ۳۵.۵ درصد رسیده که بیش از ۹۰ درصد از هزینه‌های مسکن به اجاره بها مربوط می‌شود. محاسبات نشان می‌دهند، از آنجا که بیشتر قشرهای ضعیف جامعه قدرت خرید مسکن را نداشته و بیشتر اجاره نشین هستند، بنابراین سهم هزینه‌های مسکن از کل هزینه‌ها سالانه برای آن ها، بسیار بیشتر از قشرهای ثروتمند جامعه است.

نمودار زیر سهم هزینه‌های مسکن از کل هزینه‌های سالانه خانوار‌ها را بر حسب دهک‌ها نشان می‌دهد.

 

 

همان گونه که از نمودار بالا پیداست، سهم هزینه‌های مسکن از کل هزینه‌های سالانه دهک اول که نمایانگر فقیرترین قشر جامعه است، ۴۹.۹ درصد می‌باشد و هر چه به سمت دهک‌های بالاتر جامعه و قشر ثروتمند جامعه پیش می‌رویم، سهم هزینه‌های مسکن از کل هزینه‌های سالانه خانوار‌ها کاهش می یابد.

 

در سال جاری وضعیت اجاره بها چگونه خواهد بود؟

طبق آخرین گزارش بانک مرکزی پیرامون معاملات مسکن که مربوط به فروردین ماه سال جاری است، شاخص کرایه مسکن اجاره ای در تهران و در کل مناطق شهری نسبت به ماه مشابه سال قبل به ترتیب ۲۱.۹ و ۱۸.۸ درصد رشد داشته است. همچنین پیش‌بینی می شود که نرخ اجاره بها در شهر‌های بزرگ و تهران در سال جاری نسبت به سال گذشته حداکثر ۲۵ تا ۳۰ درصد افزایش یابد.

 

 

با این آمار‌های ارائه شده پیرامون افزایش اجاره بها، می‌توان گفت مستاجران امسال تابستان که به فصل جابجایی معروف است، فصل داغی را سپری خواهند کرد و حتی در صورت یافتن مسکن مناسب جهت اجاره هم باید گفت که مستاجران باید هزینه‌های بیشتری را برای مسکن پرداخت کنند که این امر خود باعث می‌شود تا بسیاری از خانوار‌های مستاجر از سایر هزینه‌های سالانه خود بکاهند تا بتوانند سرپناهی برای خود داشته باشند که این موجبات فقیرتر شدن خانوار‌های جامعه را فراهم می‌کند.

 

فرمول دولت برای نجات مستاجران چیست؟

به گفته مسئولین، آن‌چه قرار است در کمیته تعیین سقف اجاره بها اعلام شود، یک شاخص است به مانند همان اتفاقی که در پایان هر سال برای تعیین حداقل حقوق و دستمزد کارگران می‌افتد و شورای عالی حقوق و دستمزد یک شاخص را برای کارفرمایان تعیین می‌کند که این شاخص، یک معیار (Guide Line) به مردم می‌دهد که بدانند دامنه نرخ مصوب چه رقمی است.

لذا قرار است در این کمیته دامنه نرخ انتظاری را تعیین شود.نبود این دامنه مصوب چنین شبهه ای را ایجاد می کند که از آنجایی که قیمت مسکن دوبرابر شده، باید اجاره بها نیز دو برابر شود. درصورتی که چنین تحلیلی درست نیست و در هیچ سالی این تناظر یک به یک میان قیمت مسکن و اجاره بها اتفاق نیفتاده است.

 

بازار مسکن منتظر سیاست‌های جدید درباره اجاره بها

در هر صورت می‌توان گفت که هرچند کنترل قیمت‌های اجاره بها درکلان‌شهر‌هایی مثل تهران تابع قوانین بازار است و به صورت دستوری امکان پذیر نیست، اما دولت می‌تواند با فراهم کردن بستر‌ها و ساختار‌هایی مثل مالیات بر عایدی سرمایه و مالیات بر خانه‌های خالی و مالیات‌های پلکانی بر اجاره بها، امکان سودجویی برخی از افراد و سوداگران را کاهش دهد و از سوی دیگر با درنظر گرفتن سیاست‌های حمایتی در تولید و ساخت و عرضه مسکن فضا را برای کاهش قیمت مهیا و درنتیجه شرایط را برای مستاجران و افراد فاقد مسکن آرام‌تر و باثبات‌تر کند.

از اینکه ما رو در راستای ارائه خدمات بهتر یاری میکنید سپاسگزاریم
راضی هستم راضی هستم
بد نبود بد نبود
راضی نیستم راضی نیستم