پاسارگاد، نماد بی نظیر تمدن هخامنشیان در تاریخ بشریت

پاسارگاد، نماد بی نظیر تمدن هخامنشیان در تاریخ بشریت
پاسارگاد اولین پایتخت هخامنشیان میباشد که توسط کوروش کبیر در شهر پارس بنا نهاده شد.مجموعه آثار قرار گرفته در این بنا جزء اولین نمونه های برجسته هنر، معماری و تمدن سلطنتی در تاریخ بشریت میباشند. این بنا با 100 درصد آرا در سال 1383 توانست 4 معیار ارزشمند i, ii, iii, iv را از یونسکو دریافت کند.




هخامنشیان
سرزمین پارس زادگاه هخامنشیان بوده است. کوروش در 550 قبل از میلاد به مادها حمله کرد و آنها را شکست داد. او همین 
مکان را به عنوان پایتخت انتخاب کرده، به پیروزی های خود ادامه داد و بر سرزمین های این سلسله افزود. از کوروش در عهد عتیق به عنوان آزادی دهنده بابل و یهودیان نیز یاد شده است.
پس از او داریوش بزرگ به فتوحات این سلسله ادامه داد و مقدمات ساخت شهر پرسپولیس در حکومت او رقم خورد. تا زمان شکست هخامنشیان از اسکندر مقدونی در 330 قبل از میلاد، پاسارگاد یک مرکز مهم در این سلسله محسوب میشد.
امپراتوری هخامشیان از مدیترانه شرقی و مصر تا رودخانه های هند امتداد داشته و دلیل این عظمت همان احترام به ادیان و فرهنگ های مختلف بوده است. 
نتیجه این سبک از فرمانروایی، پاسارگاد را تبدیل به مکانی برای نمایش تحول معماری کرده است که اوج آن را در شهر پرسپولیس میتوانیم بیابیم. پرسپولیس یا تخت جمشید، اثر برجسته دیگری است که از طرف ایران در یونسکو به ثبت رسید. شابش این اثر فاخر را در آینده مورد بررسی قرار خواهد داد.



مجموعه پاسارگاد
مجموعه پاسارگاد شامل آثار با ارزشی از قبیل: آرامگاه کوروش کبیر، دژ داریوش یا تل تخت، کاخ بارعام، دروازه های ورودی سلطنتی، کاخ سلطنتی و باغ ایرانی پاسارگاد میباشد. به دلیل عظمت باغ ایرانی، این اثر به صورت مجزا در یونسکو به ثبت رسید که در آینده به آن هم خواهیم پرداخت.
پاسارگاد پایتخت اولین امپراتوری چند فرهنگی در غرب آسیا میباشد. امپراتوری هخامنشیان اولین حکومتی است که به فرهنگ ها و ادیان مختلف احترام گذاشته و به صورت مسالمت آمیز  به فرمانروایی پرداخته است. این تعامل فرهنگی در معماری بناهای مربوط به این سلسله هم مشهود بوده و به شدت مورد تمجید و تحسین کشورهای مختلف دنیا قرار گرفته است.

مسجد پاسارگاد
در سال 602 هجری شمسی، اتابک سعد بن زنگی در اطراف مزار کوروش مسجدی بنا نهاد که این مسجد از قدیمی ترین مساجد ایران است. 
در حال حاضر اثری از این مسجد یافت نمیشود و دیدگاه ها هم در این زمینه متفاوت است. برخی گذر زمان را دلیل تخریب این مسجد عنوان کرده اند و برخی دیگر ادعا دارند این مسجد به جایی دیگر منتقل شده است.


آرامگاه کوروش 
آرامگاه کوروش معروف ترین بخش پاسارگاد است. این بنا از سنگ های آهکی ساخته شده است و در میان دشت به زیبایی خودنمایی میکند. سنگ های اطراف آرامگاه با بست های فلزی به هم متصل شده اند که به دلیل سرقت، فقط سوراخ این بست ها قابل مشاهده میباشد.برخلاف فرمانروایان گذشته که جسدشان به خاک سپرده میشد، جسد کوروش به صورت محافظت شده و مومیایی درون این آرامگاه قرار گرفته است. این آرامگاه از چنان معماری و کیفیتی برخوردار است که پس از 2500 سال هنوز هم پابر جا میباشد. آرامگاه کوروش هفت طبقه دارد و دلیل انتخاب عدد هفت، مقدس بودن این عدد نزد ایرانیان است. این بنا همواره مورد احترام دیگر افراد بوده و حتی در برخی منابع گفته شده است اسکندر مقدونی پس از فتح پاسارگاد این بنا را تخریب نکرد.  همانطور که در بالا هم عنوان شد اتابک سعد بن زنگی هم در اطراف این بنا مسجدی ساخته بود.





آرامگاه کمبوجیه
این آرامگاه دارای چهار دیوار بوده است که در حال حاضر تنها یکی از این دیوارها با ارتفاع 14 متر باقی مانده است. در سال 1349، گروه ایزمئو به بازسازی این آرامگاه پرداخت تا همین قسمت باقی مانده هم فرو نریزد. در عکس بالا میتوانید نمای آرامگاه کمبوجیه را که در نرم افزار مورد بازسازی قرار گرفته مشاهده کنید.




کاغ بارعام 
این کاخ به کاخ پذیرایی کوروش هم معروف است که در آن از میهمانان و مقامات شهرها و سرزمین های مختلف پذیرایی میشده است.  مساحت آن 2500 متر میباشد که  در تالار مرکزی آن هشت ستون قرار داده شده است. در چهار سمت کاخ چهار ایوان قرار دارد که ستون های این ایوان ها کوچکتر از ستون های تالار مرکزی میباشد. بزرگترین ایوان کاخ دارای 48 ستون است که روی آنها انواع تصاویر مانند ماهی، انسان، گاو و .. نقش بسته است. در یکی از اتاق های این کاخ، به سه زبان پارسی باستان، عیلامی و بابلی جمله "من کوروش شاه هخامنشی ام" درج شده است.




کاروانسرای مظفری
در نزدیکی آرامگاه کوروش، بنایی به مساحت 200 متر قرار دارد که البته به دلیل سرقت برخی از سنگها به صورت نامنظم جلوه میکند. این بنا در دوره آل مظفر در سال علی 745 تا 795 ساخته شده و مشخص نیست از آن به عنوان مدرسه استفاده میشده یا کاروانسرا.


بناها و آثار دیگری هم در اطراف پاسارگاد موجود هستند که به دلیل طولانی شدن متن، از توضیحات بیشتر خودداری میکنیم. اداره میراث فرهنگی ایران قصد دارد به دلیل حمایت و نگهداری از پاسارگاد، آن را به صورت مسقف درآورد. امیدواریم با حفاظت مسئولین از این بنای باشکوه، دیگر شاهد تخریب یا سرقت قسمت های دیگر پاسارگاد نباشیم.


نظرات کاربران

از اینکه ما رو در راستای ارائه خدمات بهتر یاری میکنید سپاسگزاریم
راضی هستم
بد نبود
راضی نیستم