سازه های آبی شوشتر، افتخار تمدن ایرانی در جهان

سازه های آبی شوشتر، افتخار تمدن ایرانی در جهان
سازه های آبی شوشتر، سیستمی به هم پیوسته از تونل ها، آبشارها، بندها، آسیاب ها و کانال های بزرگ هدایت آب هستند که با هماهنگی و پیوستگی فوق العاده در کنار هم کار میکنند. این مجموعه صنعتی-تاریخی در سال 2009 توانست 3 معیار ثبت i, ii, v را از یونسکو دریافت کند. با شابش همراه باشید تا مروری بر این اثر ماندگار داشته باشیم.

شهر شوشتر
شوشتر  یکی از شهرهای واقع شده در  استان خوزستان میباشد که در دامنه سلسله کوه های زاگرس قرار گرفته است. در سرشماری سال 90، جمعیت شوشتر حدود 200 هزار نفر ثبت شده است که چهارمین شهر پر جمعیت خوزستان محسوب میشود.
از آنجا که این شهر گرمسیر است، نوع بافت شهر هم با هدف خنک شدن هوای آن طراحی شده است. کوچه ها و گذرگاه های باریک همراه با پر پیچ و خم بودن مسیر، علاوه بر تهویه هوا منجر به اتصال قسمت های مختلف شهر به هم میشوند. از دیدنی ترین مکان های شوشتر میتوان به مسجد جامع شوشتر، آرامگاه امام زاده عبدلله و مهم تر از همه سازه های آبی شوشتر اشاره کرد.



سازه های آبی شوشتر
این مجموعه یک شاهکار به تمام معنا بوده و نمایانگر پیشرفت صنعت و تکنولوژی در ایران باستان میباشد. داریوش هخامنشی پی ریزی این سازه عظیم را آغاز کرده است، گرچه در سالهای متمادی توسط سلسله های مختلف از جمله ساسانیان، مورد بازسازی و تکمیل قرار گرفته است. مهندسین این مجموعه با نبوغ خود، انواع و اقسام قابلیت ها را در ساخت این سازه ها به کار بردند. از سیستم ذخیره آب و تعبیه آسیاب ها گرفته تا تقسیم آب رودخانه و سیستم دفاعی.
در این مجموعه 2 کانال اصلی قرار داده شده که از میان رود کارون میگذرند. با گذشت چندین قرن، همچنان یکی از این کانال ها که گرگر نام دارد، آب مصرفی ساکنین شوشتر را از طریق چندین تونل تامین میکند.



ویژگی ها و مشخصات بنا
اصلی ترین کار سازه های شوشتر، مسدود کردن رود "گرگر" است تا سطح آب برای آبگیری تونل ها در تخته سنگ بالا بیاید. تونل های گرگر با انتقال آب از مجراهای خود، آب ساکنین منطقه را تامین میکند. در جنوب محوطه آبشارها، پلکانی 4000 ساله از سنگ ساخته شده که بیش از 200 پله دارد. این پله ها محوطه آبشار را به مناظق مسکونی متصل میکنند. جالب است که در مسیر پلکان ها اتاقک های کوچکی تعبیه شده که به نظر میرسد محل قرار گرفتن نگهبانان بوده است.
اتاقک های دیگری که شوادون نام دارند به موازات مجراهای سرعت دهنده جریان آب ساخته شده اند. این اتاقک ها محلی برای استراحت آسیابان شوشتر بوده اند که برای فرار از گرما به این اتاق ها پناه میبردند. به دلیل تعبیه پنجره ها و سقف های روباز، آسیابان به هنگام استراحت نیز میتوانستند به حرکت چرخ های آسیاب و جریان آب ناظر باشند. دقیقا رعایت همین نکات است که باعث شگفتی باستان شناسان دنیا شده است.


زیر مجموعه ها
مجموعه سازه آبی شوشتر با زیرمجموعه های زیر به ثبت رسیده است:
بند میزان،انواع آسیابهای آبی، کاخ سلاسل، رود و بند گرگر، بند خاک، پل بند شادوران، بند عیار، پل لشکر، بند ماهی، بند شرابدار و ....



تمجید سیاحان از شوشتر
ژان دیولافوا باستان شناس فرانسوی، از این سازه به عنوان بزرگترین مجموعه صنعتی پیش از انقلاب صنعتی نام برده است.
ابن بطوطه نیز که از بزرگترین سیاحان دنیا محسوب میشود
 با تمجید زیاد از آثار شهر شوشتر، علمای این  شهر را نابغه خوانده است.


عظمت جهانی
جالب است بدانید این سازه در جهان بسیار شناخته شده تر از ایران است! ده ها کتاب و مقاله در خصوص این مجموعه نگاشته شده و هزاران جهانگرد سالانه از این مجموعه بازدید میکنند. خیلی از گروه های جهانگردی اروپا تنها برای بازدید از این سازه به ایران سفر میکنند. نکته جالب دیگر برگزاری کلاس های درسی و اجرای پروژه های تحقیقاتی در این مجموعه توسط جهانگردان است. همانطور که ذکر کردیم این سازه در کشورهای خارجی بسیار دارای اهمیت است اما مردم کشور ما با این بنا آنچنان آشنا نیستند.
نظر سنجی شابش بستن
از اینکه ما رو در راستای ارائه خدمات بهتر یاری میکنید سپاسگزاریم
راضی هستم راضی هستم
بد نبود بد نبود
راضی نیستم راضی نیستم