سنگ نبشته بیستون، انعکاس تمدن هخامنشیان

سنگ نبشته بیستون، انعکاس تمدن هخامنشیان
در کوه های سر برافراشته بیستون در استان کرمانشاه، نوشته ای چندزبانه بر روی سنگ آهکی حکاکی شده است که نمایانگر تمدن با عظمت هخامنشیان و ارتباط آنها با بین النهرین است. سنگ نبشته بیستون، اثر ماندگار دوران هخامنشیان است که در سال 2006 توانست 2 معیار ii و iii را از یونسکو دریافت کند. با شابش همراه باشید تا نگاهی به این اثر ماندگار داشته باشیم.

کرمانشاه
کرمانشاه از شهرهای تاریخی ایران محسوب میشود که جمعیت آن نزدیک به 900 هزارنفر میرسد. این شهر دارای آب و هوای کوهستانی است و به همین دلیل در زمان ساسانیان به عنوان دومین اقامتگاه مورد استفاده قرار میگرفت. آنطور که در برخی منابع ذکر شده، خسروپرویز در تمامی فصول بهار به کرمانشاه سفر میکرده است. شاید به دلیل همین آب و هوای خوب بوده که آثار تاریخی بسیار مهمی در این شهر یافت میشود و از غنی ترین مناطق ایران و حتی آسیا به شمار می آید. تاریخشناسان قدمت کرمانشاه را تا 12 هزار سال تخمین زده اند.




سنگ نبشته بیستون
سنگ نوشته بیستون، تنها کتیبه آهکی تمدن هخامنشیان است که وقایع تاریخی به خصوصی را تداعی میکند. این وقایع، تجدید حیات و بازسازی حکومت هخامنشیان توسط داریوش بزرگ میباشد. داریوش بزرگ وقایع تاریخی دوران خودش را با 3 زبان فارسی باستان، عیلامی و بابلی در این کتیبه به ثبت رسانیده که خط میخی آن در قرن نوزدهم مورد رمزگشایی قرار گرفت. 




همچنین بیستون یک مدرک ماندگار در خصوص نقش انسان در توسعه هنر حکاکی و نویسندگی و همچنین بازتاب سنت های گذشتگان میباشد. سنگ نبشته بیستون در ارتفاع چند ده متری از سطح زمین و بر دامنه جنوبی کوه پراو ساخته شده است. از آثار پلکانی به جای مانده در قسمت بالایی کوه بیستون، اینطور بر می آید که سنگ تراشان و حکاکان از این مسیر برای بالا رفتن و انجام کارشان استفاده میکردند و پس از پایان کارشان، این مسیر را برای عدم دسترسی دیگران، صاف کرده اند.


مشخصات کتیبه و نقوش بیستون
این سنگ نبشته 15 متر ارتفاع و 25 متر طول دارد و در ارتفاع 60 متری از زمین قرار گرفته است. نقوش بیستون به دستور داریوش بزرگ در 521 قبل از میلاد ساخته شد. علت ساخت آن پیروزی در مقابل گوماته مغ، پادشاه دروغین و مدعی حکومت هخامنشیان بوده است. گوماته مغ با جای زدن خود به عنوان فرزند کوروش بزرگ، سعی در تصاحب تاج و تخت داشت که داریوش بزرگ با یاری تعدادی از نجیب زادگان ایران، او را کشته و بر تخت نشست. بر کتیبه بیستون ماجرای فوق به تفصیل بیشتری توسط داریوش نگاشته شده است. او ابتدا از کمبوجیه و بردیا و سپس از گئومات مغ نام میبرد و در انتها اذعان میدارد با یاری اهورامزدا توانسته بر این نیرنگ گئومات چیره گشته و سلطنت را به خانواده هخامنشیان بازگرداند. سنگ نبشته بیستون ما را به یاد کتیبه "روزتا" در مصر می اندازد که آن هم به سه زبان نگاشته شده است.




در کنار نوشته ها تصاویری زیبا هم نقش بسته تا مکمل توضیحات نوشتاری باشد. در تصاویر، داریوش بزرگ دیده میشود 
که پای راست خود را بر روی گئومات که بر روی زمین افتاده گذاشته، در دست چپ یک کمان دارد و دست راست خود را به نشانه احترام به سمت اهورامزدا بالا برده است. 
در رو به روی داریوش، اسرای جنگی را میبینیم که با دستان بسته به صف ایستاده اند و مقهور قدرت داریوش شده اند. اما در بالای سر اسرای جنگی، اهورامزدا مجسم شده است. او با دست چپ خود حلقه ای به سمت داریوش دراز کرده تا به سلطنت او مشروعیت ببخشد. در پشت داریوش هم دو نفر قرار گرفته اند که با توجه با نقوش حکاکی شده در مرودشت استان فارس، نیزه دار "گبری" و کماندار "آسپاتینا" نام دارند.




سنگ نبشته بیستون از آثار گرانبهای به جای مانده سرزمین پارس است. در حدود 1200 خط نوشته در این مجموعه قرار دارد که توصیف وقایع مهم دوران پادشاهی داریوش بزرگ میباشند. شابش از علاقه مندان به تاریخ دعوت میکند از این اثر بین المللی دیدن نمایند.

نظرات کاربران

از اینکه ما رو در راستای ارائه خدمات بهتر یاری میکنید سپاسگزاریم
راضی هستم
بد نبود
راضی نیستم